Η πρόσφατη ανασκόπηση και οι δημόσιες τοποθετήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη ανέδειξαν δύο μείζονα μέτωπα: αφενός την επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) υπό τη σκιά των τουρκικών αντιδράσεων, και αφετέρου την αυστηρή διακήρυξη ότι «άβατα δεν υπάρχουν» στο πεδίο της εσωτερικής νομιμότητας.
Παρακάτω ακολουθεί η αναλυτική χαρτογράφηση των εξελίξεων, του διπλωματικού παρασκηνίου και των κυβερνητικών απαντήσεων.
1. Το μέτωπο του Καλωδίου (Great Sea Interconnector)
Το ιστορικό και το νέο σκηνικό στο πεδίο
Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου αποτελεί έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (PCI), που στοχεύει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
-
Η έκδοση NAVTEX: Μετά την ένταση που είχε σημειωθεί νοτίως της Κάσου, η Αθήνα (μέσω του Σταθμού Ηρακλείου) και η Λευκωσία εξέδωσαν τις προβλεπόμενες NAVTEX για τη διεξαγωγή βυθομετρικών ερευνών από ερευνητικά σκάφη (όπως το γαλλικό Abeille Marengo).
-
Η τουρκική αντίδραση: Η Άγκυρα αντέδρασε εκδίδοντας «αντι-NAVTEX», ισχυριζόμενη ότι τμήματα της περιοχής των ερευνών εμπίπτουν σε δική της υφαλοκρηπίδα (βάσει του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου) και επιμένοντας ότι απαιτείται δική της προηγούμενη άδεια.
-
Το διπλωματικό ζήτημα με το Παρίσι: Προκλήθηκαν έντονες συζητήσεις γύρω από διαβουλεύσεις και ενημερώσεις της γαλλικής πλευράς προς την Άγκυρα για την κίνηση του γαλλικού σκάφους, γεγονός που αξιοποιήθηκε από την αντιπολίτευση ως ένδειξη ελληνικής αμηχανίας ή έμμεσης αποδοχής τουρκικού ρόλου.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει ακόμη: Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Ποιες είναι οι επιπτώσεις για την Ελλάδα και τι περιθώρια αντίδρασης υπάρχουν;
Η απάντηση και το δόγμα της κυβέρνησης
Ο Πρωθυπουργός και το Υπουργείο Εξωτερικών αποσαφήνισαν κατηγορηματικά τα εξής:
-
Αποκλειστική δικαιοδοσία Ελλάδας και Κύπρου: Μόνο η Αθήνα και η Λευκωσία έχουν την αρμοδιότητα να αδειοδοτούν έρευνες και έργα στα δικά τους χωρικά ύδατα και στις οριοθετημένες/διεθνείς ζώνες ευθύνης τους. Καμία άδεια δεν ζητήθηκε, ούτε πρόκειται να ζητηθεί από την Τουρκία.
-
Εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS): Η ελευθερία πόντισης καλωδίων και σωληναγωγών σε διεθνή ύδατα είναι κατοχυρωμένη διεθνώς. Η Ελλάδα δεν απεμπολεί κυριαρχικά δικαιώματα ούτε υποχωρεί σε απειλές.
-
Διαχωρισμός ρητορικής και πεδίου: Η κυβέρνηση τονίζει ότι οι τουρκικές δημόσιες διακηρύξεις δεν πρέπει να συγχέονται με την ουσία: το έργο είναι στρατηγικό, προχωρά κανονικά βάσει τεχνικού προγραμματισμού και χαίρει της πλήρους στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Η αποσαφήνιση της φράσης «Άβατα δεν υπάρχουν»
Η φράση αυτή του Κυριάκου Μητσοτάκη αναπαράχθηκε ευρέως, αλλά δεν αφορούσε τα ελληνοτουρκικά ή τη θάλασσα της Κάσου, όπως εσφαλμένα ερμηνεύτηκε σε ορισμένες αναφορές. Αφορούσε το εσωτερικό μέτωπο και συγκεκριμένα:
-
Την πάταξη του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς: Με αφορμή τη δράση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (του επονομαζόμενου «ελληνικού FBI») και πρόσφατες εξαρθρώσεις κυκλωμάτων εκβιασμών, λαθρεμπορίου και οικονομικής απάτης (ακόμη και με εμπλοκή κρατικών λειτουργών):
«Θέλω να είμαι σαφής: δεν υπάρχουν άβατα, ούτε πρόσωπα που εξαιρούνται από τον έλεγχο. Η νομιμότητα πρέπει να ισχύει για όλους, χωρίς αστερίσκους».
-
Το πολιτικό μήνυμα: Απάντηση στις επικρίσεις περί «επιλεκτικής δικαιοσύνης» ή ανοχής σε ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, με το Μαξίμου να προτάσσει την αρχή της ισονομίας σε κάθε επίπεδο της δημόσιας σφαίρας.
3. Η κριτική της αντιπολίτευσης και οι απαντήσεις της κυβέρνησης
Συνολικά, το Μαξίμου επιχειρεί να διατηρήσει μια γραμμή θεσμικής αυστηρότητας και σταθερότητας: στο εξωτερικό πεδίο απαντά με διεθνές δίκαιο και υλοποίηση των ενεργειακών υποδομών χωρίς υποχωρήσεις, ενώ στο εσωτερικό εκπέμπει μήνυμα μηδενικής ανοχής σε φαινόμενα ανομίας.
Διαβάστε ακόμη: Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ: Γιατί ένα καλώδιο έγινε γεωπολιτικό έργο
