Η επαφή των πολιτών με το Δημόσιο έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Διαδικασίες που παλαιότερα απαιτούσαν επίσκεψη σε ΚΕΠ, Δήμους ή άλλες δημόσιες υπηρεσίες, εκτύπωση δικαιολογητικών και αναμονή σε ουρές μπορούν πλέον, σε πολλές περιπτώσεις, να ολοκληρωθούν από έναν υπολογιστή ή ένα κινητό τηλέφωνο.
Το gov.gr αποτελεί την Ενιαία Ψηφιακή Πύλη της Δημόσιας Διοίκησης και συγκεντρώνει υπηρεσίες που αφορούν από οικογενειακά και προσωπικά έγγραφα μέχρι υγεία, εργασία, εκπαίδευση, οχήματα και ψηφιακή ταυτοποίηση.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διάκριση: το γεγονός ότι μια υπηρεσία εμφανίζεται στο gov.gr δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ολόκληρη η διαδικασία ολοκληρώνεται χωρίς καμία φυσική παρουσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά, αλλά απαιτείται μεταγενέστερη επίσκεψη σε υπηρεσία. Σε άλλες, όμως, το gov.gr επιτρέπει πλέον την έκδοση και χρήση ενός εγγράφου από την αρχή έως το τέλος ψηφιακά.
Δείτε ακόμη: Ψηφιακή ταυτότητα και Gov.gr Wallet: Είναι το κινητό μας πλέον επίσημο έγγραφο;
Ποιες βασικές διαδικασίες γίνονται εξ ολοκλήρου μέσω gov.gr;
Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές αφορά τα καθημερινά έγγραφα που χρησιμοποιούνται στις συναλλαγές μεταξύ πολιτών, επιχειρήσεων και Δημοσίου.
Μέσω της υπηρεσίας Ψηφιακά Έγγραφα του gov.gr μπορούν να εκδοθούν ηλεκτρονικά:
- υπεύθυνη δήλωση,
- εξουσιοδότηση,
- ψηφιακή βεβαίωση εγγράφου,
- ψηφιακή βεβαίωση ιδιωτικού συμφωνητικού.
Για την έκδοσή τους ο πολίτης ταυτοποιείται συνήθως μέσω Taxisnet ή μέσω web banking και επιβεβαιώνει τη διαδικασία με κωδικό που αποστέλλεται στο κινητό του. Τα έγγραφα διαθέτουν μοναδικό κωδικό επαλήθευσης και μπορούν να σταλούν ηλεκτρονικά ή να εκτυπωθούν.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ηλεκτρονική εξουσιοδότηση. Η εξουσιοδότηση που εκδίδεται μέσω gov.gr είναι νομικά ισοδύναμη με εξουσιοδότηση που φέρει γνήσιο υπογραφής. Αυτό σημαίνει ότι για μεγάλο αριθμό συναλλαγών δεν απαιτείται πλέον επίσκεψη σε ΚΕΠ ή άλλη αρχή αποκλειστικά για την επιβεβαίωση της υπογραφής.
Αντίστοιχα, ένας πολίτης μπορεί να ανεβάσει ένα αρχείο PDF και να το βεβαιώσει ψηφιακά μέσω του gov.gr, δημιουργώντας έγγραφο με δυνατότητα επαλήθευσης της γνησιότητάς του.
Πρόκειται ίσως για την πιο χαρακτηριστική κατηγορία υπηρεσιών όπου η φυσική παρουσία έχει πρακτικά αντικατασταθεί από την ψηφιακή ταυτοποίηση.
Πιστοποιητικά και ληξιαρχικές πράξεις χωρίς επίσκεψη στον Δήμο
Ένας δεύτερος σημαντικός τομέας του gov.gr αφορά τα πιστοποιητικά Δημοτολογίου και Ληξιαρχείου.
Για παράδειγμα, ο πολίτης μπορεί να ζητήσει ηλεκτρονικά πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης μέσω των προσωπικών του κωδικών Taxisnet. Σήμερα, το συγκεκριμένο πιστοποιητικό εκδίδεται για δικαστική χρήση, χρήση στον ιδιωτικό τομέα ή χρήση στο εξωτερικό. Όταν ένα δημόσιο όργανο το χρειάζεται ως δικαιολογητικό, η αναζήτησή του πραγματοποιείται κατά κανόνα αυτεπάγγελτα από την ίδια τη δημόσια υπηρεσία.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η ψηφιοποίηση δεν περιορίζεται απλώς στο να «κατεβάζει» ο πολίτης περισσότερα PDF. Στόχος είναι σταδιακά οι δημόσιες υπηρεσίες να ανταλλάσσουν μεταξύ τους τα απαραίτητα στοιχεία χωρίς να υποχρεώνουν τον πολίτη να λειτουργεί ως μεσάζων.
Μέσω gov.gr είναι επίσης διαθέσιμη η ηλεκτρονική έκδοση ληξιαρχικής πράξης γέννησης. Για γεννήσεις που έχουν καταχωριστεί στην Ελλάδα, αποσπάσματα πράξεων που έχουν συνταχθεί από τις 8 Μαΐου 2013 και μετά μπορούν να εκδίδονται άμεσα ηλεκτρονικά. Για παλαιότερες πράξεις μπορεί να απαιτείται επεξεργασία από Δήμο ή Ειδικό Ληξιαρχείο, με το αποτέλεσμα να αποστέλλεται στη θυρίδα του πολίτη.
Στην ίδια ενότητα του gov.gr βρίσκονται υπηρεσίες που αφορούν πιστοποιητικά γέννησης, ιθαγένειας και ληξιαρχικές πράξεις γάμου, καθιστώντας πολλές από τις συνηθέστερες δημοτολογικές συναλλαγές προσβάσιμες από απόσταση.
Υγεία: συνταγές, παραπεμπτικά και ιατρικές υπηρεσίες από το κινητό
Η υγεία αποτελεί έναν από τους τομείς στους οποίους το gov.gr έχει μειώσει σημαντικά την ανάγκη διακίνησης έντυπων εγγράφων.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η άυλη συνταγογράφηση. Ο πολίτης μπορεί να ενεργοποιήσει την υπηρεσία ώστε να λαμβάνει τις συνταγές φαρμάκων και τα παραπεμπτικά εξετάσεων μέσω SMS ή email, χωρίς να χρειάζεται έντυπη συνταγή.
Για την ενεργοποίηση απαιτούνται κωδικοί Taxisnet, ΑΜΚΑ και στοιχεία επικοινωνίας. Όταν ο γιατρός εκδώσει μια συνταγή ή ένα παραπεμπτικό, τα στοιχεία αποστέλλονται ηλεκτρονικά και η εκτέλεση μπορεί να πραγματοποιηθεί στο φαρμακείο ή στο διαγνωστικό κέντρο μέσω του σχετικού κωδικού.
Το gov.gr συγκεντρώνει πλέον και άλλες ψηφιακές υπηρεσίες υγείας, όπως:
- ηλεκτρονικά ιατρικά ραντεβού,
- αποτελέσματα διαγνωστικών εργαστηριακών εξετάσεων,
- εγγραφή σε προσωπικό ιατρό,
- Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας,
- ηλεκτρονικό βιβλιάριο υγείας παιδιού,
- βεβαιώσεις νοσηλείας ή εξέτασης.
Επομένως, το gov.gr δεν λειτουργεί πλέον απλώς ως σημείο έκδοσης πιστοποιητικών, αλλά ως πύλη πρόσβασης σε ένα ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα υπηρεσιών υγείας.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Ψηφιακό κράτος στην Ελλάδα: Πόσο έχει αλλάξει πραγματικά η σχέση πολίτη και Δημοσίου;
Εργασία, εκπαίδευση και καθημερινές αιτήσεις που μεταφέρθηκαν online
Αρκετές διαδικασίες που παλαιότερα απαιτούσαν επίσκεψη σε διαφορετικούς φορείς έχουν επίσης μεταφερθεί ηλεκτρονικά.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εγγραφή στο μητρώο ανέργων της ΔΥΠΑ. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί μέσω gov.gr να εγγραφεί ηλεκτρονικά και να αποκτήσει δελτίο ανεργίας χρησιμοποιώντας τους κωδικούς Taxisnet. Μετά την έκδοσή του, η ψηφιακή κάρτα ΔΥΠΑ μπορεί να προστεθεί και στο Gov.gr Wallet.
Στον χώρο της εκπαίδευσης, οι γονείς μπορούν να υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση για πρώτη εγγραφή παιδιού σε δημόσιο νηπιαγωγείο, όταν είναι ανοικτή η σχετική περίοδος αιτήσεων. Η διαδικασία απαιτεί Taxisnet, στοιχεία επικοινωνίας και αποδεικτικό μόνιμης κατοικίας. Για το σχολικό έτος 2026-2027, η περίοδος ηλεκτρονικών αιτήσεων έχει ήδη ολοκληρωθεί.
Αντίστοιχα, το gov.gr περιλαμβάνει πλήθος υπηρεσιών που αφορούν επιδόματα, ασφάλιση, επαγγελματικές διαδικασίες και αιτήσεις προς δημόσιους οργανισμούς. Το σημαντικό είναι ότι ο χρήστης πρέπει κάθε φορά να ελέγχει τις προϋποθέσεις της συγκεκριμένης υπηρεσίας, καθώς δεν έχουν όλες τον ίδιο βαθμό ψηφιοποίησης.
Οχήματα και Gov.gr Wallet: τι μπορεί να γίνει πλέον ψηφιακά;
Ιδιαίτερη πρόοδος έχει γίνει και στις συναλλαγές που αφορούν οχήματα και ταυτοποιητικά έγγραφα.
Η διαδικασία μεταβίβασης ΙΧ μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να πραγματοποιηθεί ψηφιακά ως προς την αίτηση και την ολοκλήρωση της μεταβίβασης μεταξύ πωλητή και αγοραστή. Η επίσημη υπηρεσία αναφέρει ότι η διαδικασία μεταβίβασης κυριότητας μπορεί να γίνει χωρίς φυσική παρουσία σε δημόσια υπηρεσία. Ωστόσο, ο αγοραστής εξακολουθεί να πρέπει να προσέλθει στη Διεύθυνση Μεταφορών που έχει δηλωθεί για να παραλάβει τη νέα άδεια κυκλοφορίας.
Αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα του γιατί ο όρος «πλήρως ηλεκτρονικά» χρειάζεται προσοχή: η ουσιαστική διοικητική διαδικασία μπορεί να πραγματοποιείται online, αλλά ενδέχεται να παραμένει ένα φυσικό στάδιο για την παραλαβή ενός εγγράφου.
Παράλληλα, το Gov.gr Wallet έχει εξελιχθεί σε κεντρικό ψηφιακό πορτοφόλι εγγράφων. Μεταξύ άλλων, μπορεί να περιλαμβάνει ψηφιακή ταυτότητα, άδεια οδήγησης, κάρτα αναπηρίας, κάρτα ΔΥΠΑ, ακαδημαϊκή ταυτότητα, MyAuto, ψηφιακή ασφαλιστική ικανότητα και άλλα έγγραφα.
Τα ψηφιακά έγγραφα του Gov.gr Wallet είναι ισάξια με τα αντίστοιχα έγχαρτα για νόμιμη χρήση εντός Ελλάδας. Η ψηφιακή ταυτότητα και η ψηφιακή άδεια οδήγησης, ωστόσο, δεν αποτελούν διεθνή ταξιδιωτικά έγγραφα.
Τι χρειάζεται ο πολίτης και τι δεν έχει ακόμη ψηφιοποιηθεί πλήρως;
Για τις περισσότερες προσωπικές υπηρεσίες του gov.gr, το βασικό μέσο ταυτοποίησης είναι οι κωδικοί Taxisnet. Σε αρκετές υπηρεσίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί και web banking.
Στις διαδικασίες που απαιτούν αυξημένη ασφάλεια, ο πολίτης μπορεί επίσης να χρειάζεται επιβεβαιωμένο αριθμό κινητού στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας και κωδικό μιας χρήσης μέσω SMS.
Η λειτουργία της προσωπικής θυρίδας είναι επίσης σημαντική. Αιτήσεις, απαντήσεις υπηρεσιών και ψηφιακά έγγραφα μπορούν να αποθηκεύονται ηλεκτρονικά ώστε ο πολίτης να έχει συγκεντρωμένο ιστορικό των συναλλαγών του.
Παρόλα αυτά, δεν έχουν εξαφανιστεί όλες οι φυσικές διαδικασίες. Ορισμένες περιπτώσεις εξακολουθούν να απαιτούν αυτοπρόσωπη παρουσία, φυσικό έλεγχο, παραλαβή εγγράφου ή παρέμβαση υπαλλήλου. Σε άλλες, ειδικά όταν ένα παλαιότερο στοιχείο δεν βρίσκεται ήδη σε ψηφιοποιημένο μητρώο, η αίτηση υποβάλλεται online αλλά το αίτημα επεξεργάζεται στη συνέχεια από τον αρμόδιο φορέα.
Επομένως, πριν ξεκινήσει κάποιος μια διαδικασία στο gov.gr, είναι χρήσιμο να διαβάζει όχι μόνο τον τίτλο της υπηρεσίας αλλά και τις προϋποθέσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και το τι ακριβώς συμβαίνει μετά την ηλεκτρονική αίτηση.
Συμπέρασμα
Το gov.gr έχει αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες συναλλάσσονται με το ελληνικό Δημόσιο. Υπεύθυνες δηλώσεις, εξουσιοδοτήσεις, πιστοποιητικά, ληξιαρχικές πράξεις, υπηρεσίες υγείας, εγγραφή στη ΔΥΠΑ και πολλές ακόμη διαδικασίες μπορούν πλέον να ξεκινήσουν —και σε αρκετές περιπτώσεις να ολοκληρωθούν— χωρίς επίσκεψη σε δημόσια υπηρεσία.
Η σημαντικότερη αλλαγή, όμως, δεν είναι απλώς ότι περισσότερα έγγραφα βρίσκονται στο διαδίκτυο. Είναι ότι η ψηφιακή ταυτοποίηση, η διαλειτουργικότητα των δημόσιων μητρώων και εργαλεία όπως το Gov.gr Wallet μειώνουν σταδιακά την ανάγκη ο πολίτης να συγκεντρώνει και να μεταφέρει ο ίδιος δικαιολογητικά από υπηρεσία σε υπηρεσία.
Καθώς νέες υπηρεσίες προστίθενται και υφιστάμενες διαδικασίες αλλάζουν, είναι σημαντικό οι πολίτες να ενημερώνονται από επίσημες πηγές. Στο OpinionFeed.gr μπορείτε να παρακολουθείτε αναλύσεις και ενημερωτικά άρθρα γύρω από τις αλλαγές στο Δημόσιο, την οικονομία και τις ψηφιακές υπηρεσίες που επηρεάζουν την καθημερινότητα στην Ελλάδα.
